އިންސާނާގެ ދިރިއުޅުމުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ބައި ކަމުގައިވާ ނިދުމަކީ، ހަށިގަނޑާއި ސިކުނޑީގެ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ އަސާސީ ކަމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ދުނިޔޭގެ އެތައް މިލިއަން ބަޔަކު ނިދި ނައިސް، ނުނިދި ފުރޮޅި ފުރޮޅި އޮންނަން ޖެހުމުގެ މައްސަލައާ ކުރިމަތިލަމުން ދެއެވެ. މި މައްސަލައަށް ކިޔަނީ "އިންސޮމްނިޔާ" އެވެ. އިންސޮމްނިޔާއަކީ ނިދުމަށް ދަތިވުން، ނިދިފައި އޮންނައިރު ދޭތެރެއަކުން ހޭލެވުން، ނުވަތަ ރަނގަޅު ފެންވަރެއްގެ ނިދި ނުލިބި އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ނުނިދޭ މައްސަލައެކެވެ. މި މައްސަލަ ދިގުލައިގެން ދާނަމަ، ދުވާލު ވަރުބަލިވެ، ހިތްހަމަނުޖެހި، ސިކުނޑި ސާފުނުވެ ހުރުން ފަދަ ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރެއެވެ.

އިންސޮމްނިޔާ ޖެހޭ މައިގަނޑު ސަބަބުތައް:

. ނަފްސާނީ ބާރުބޮޑުވުމާއި ކަންބޮޑުވުން: ސިކުނޑިއަށް ބާރުބޮޑުވެ، ކަންބޮޑުވުމާއި ބިރުގަތުމުގެ އިތުރުން މާބޮޑަށް ވިސްނުން ފަދަ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން، ކޯޓިސޯލް އަދި އެޑްރެނަލިން ފަދަ ނަފްސާނީ ބާރުބޮޑުވުމުގެ ހޯމޯންތައް ހަށިގަނޑުން ބޭރުވެއެވެ. މި ކެމިކަލްތަކުގެ ސަބަބުން ސިކުނޑި އަބަދުވެސް ހަރަކާތްތެރިވެ، ހަމަޖެހުމަށް ދަތިވެއެވެ. މިއީ ނިދުމަށް ނުވަތަ ނިދިފައި އޮންނައިރު ހޭލެވޭ މައިގަނޑު ސަބަބެކެވެ.

. ޑިޕްރެޝަނާއި ނަފްސާނީ އެހެނިހެން ބަލިތައް: ޑިޕްރެޝަން، ބައިޕޯލަރ ޑިސްއޯޑަރ، ނުވަތަ ޕޯސްޓް-ޓްރޯމެޓިކް ސްޓްރެސް ޑިސްއޯޑަރ (ޕީޓީއެސްޑީ) ފަދަ ނަފްސާނީ ބަލިތަކުގެ އާންމު އަލާމާތެއްގެ ގޮތުގައިވެސް އިންސޮމްނިޔާ ފާހަގަކުރެވެއެވެ. މިފަދަ ބަލިތަކުގައި ގިނަ ފަހަރަށް ނިދި ރަނގަޅަށް ނުލިބި، ހެނދުނު ވަރަށް އަވަހަށް ހޭލެވި، ނުވަތަ ނިދިގައި ހަމަޖެހުމެއް ނުލިބި ހޭލެވެއެވެ.

. ނިދުމުގެ ނުރަނގަޅު އާދަތައް: ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ނިދުމުގެ ވަގުތު ތަފާތުވުން، ނިދުމުގެ ކުރިން އިލެކްޓްރޯނިކް ސާމާނު ބޭނުންކުރުން، އަޑުގަދަ ނުވަތަ ނިދަން ދަތި މާޙައުލެއްގައި ނިދުން، ނުވަތަ ނިދުމުގެ ކުރިން ކެފީން ނުވަތަ ނިކޮޓީން ފަދަ މާއްދާތައް ބޭނުންކުރުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ތިމާގެ ނިދުމުގެ ގަޑިނުބައި އުނދަގޫކޮށްލާ ކަންތައްތަކެކެވެ.

. ޞިއްޙީ ބަލިތައް: ދާއިމީ ރިހުން، އެސްތަމާ، އެސިޑް ރިފްލަކްސް، ތައިރޮއިޑް ގްލޭންޑްގެ މައްސަލަ، ހިތުގެ ބަލިތައް، ނުވަތަ ރެސްޓްލެސް ލެގްސް ސިންޑްރޯމް ފަދަ ޞިއްޙީ މައްސަލަތަކުގެ ސަބަބުންވެސް ނިދުމަށް ބުރޫއަރައެވެ. ހޯމޯނަލް ބަދަލުތައް، ޚާއްޞަކޮށް އަންހެނުންގެ މެދުގައި (މާބަނޑުވުން، ޕީ.އެމް.އެސް، ނުވަތަ މެނޮޕޯޒްގެ ސަބަބުން) ވެސް ނިދުމަށް އަސަރުކުރެއެވެ.

. ބޭހާއި އެހެނިހެން މާއްދާތައް: ބައެއް ބޭސްތައް (މިސާލަކަށް ޑިޕްރެޝަނަށް ދޭ ބޭސް، ސްޓީރޮއިޑް، ނުވަތަ ޑީކޮންޖެސްޓެންޓްސް) ނިދުމަށް ހުރަސްއަޅައެވެ. އަދި ބަނގުރާފަދަ އެއްޗެހީގެ ސަބަބުން ބައެއްފަހަރު ނިދުމަށް އެހީވެދިން ނަމަވެސް، ގިނަ ފަހަރަށް ހޭލެވި ނުވަތަ ފުރިހަމަ ނިދި ނުލިބި ހުންނަ ގޮތްވެއެވެ.

. ޓައިމް ޒޯން ބަދަލުވުމާއި ޝިފްޓް މަސައްކަތް: ދިގު ދަތުރުތައްކޮށް ޓައިމް ޒޯން ބަދަލުވުމުން ނުވަތަ ރޭގަނޑު މަސައްކަތްކުރާ މީހުންނަށް "ސަރކޭޑިއަން ރިދަމް" އަށް އަސަރުކޮށް، ނިދުމުގެ ގަޑިނުބައި ގޯސްވެއެވެ. މިއީ ހަށިގަނޑުގެ ޠަބީޢީ ގަޑިއެކެވެ.

. ނިދުމާމެދު ހިތަށްއަރުވާ ޚިޔާލުތައް: އިންސޮމްނިޔާގެ މައްސަލަ ހުންނަ މީހުންނަށް، ނުނިދިދާނެ ކަމަށް ހިތަށްއެރުމުން، އެކަމުގެ ސަބަބުން ކަންބޮޑުވެ، ހިތްހަމަޖެހުމަށް ދަތިވެއެވެ. މިއީ "ނުބައި ޗަކްރައެއް" އެކެވެ؛ ކަންބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން ނިދި ދުރުވެ، ނިދި ނުލިބުމުން އިތުރަށް ކަންބޮޑުވެއެވެ.

މިހިރަ މިހިރަ ކަންކަމީ ނިދުމަށް އުނދަގޫ ކުރުވާނެ ކަންކަމެވެ. މީގެ އިތުރުންވެސް ބައެއްކަހަލަ ކަންކަން ހުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް މި ފާހަގަ ކުރިކަންކަމަކީ އާއްމުކޮށް މީހުންނަށް ދިމައިވާ މައްސަލަ ތަކެވެ. މިކަންކަމަށް ފަރުވާތެރިވެ، މިކަންކަމަށް ސަމާލުވެ، ތިމާގެ ދިރިއުޅުމުގެ އާދަތަކާއި ސިއްހަތުގެ ދުޅަހެޔޮކަމް މި މޭރުމުން އިސްލާހުކޮށް ބައްޓަން ކުރުމަކީ ދުޅަހެޔޮކަމާއި އެކު ނިދުމަށް ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަމެވެ. އަދި ނިންޖަކީ މަދުވެއްޖެނަމަ އިންސާނާގެ ސިއްހަތަށް ގެއްލުން ހުރި ކަމެކެވެ. އަދި ކިއެއް، ގިނަ ވެއްޖެނަމަވެސް މިއީ އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ކުރާނެ ކަމެކެވެ.