ކޮންމެ އިންސާނެއްގެ ހަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި، އެ މީހެއްގެ އަމިއްލަ ނަފުސާއި ވާހަކަދައްކާ އަޑެއް ވެއެވެ. އެ އަޑުގެ ވެރިއަކީ އެ އިންސާނާއެވެ. މި އަޑަކީ އެހެން އެއްވެސް މީހަކަށް އިވޭނޭ އަޑެއް ނޫނެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ އެތެރޭގައިވާ މިއަޑަކީ އަބަދުވެސް އަޅުގަނޑުމެންނާ ވާހަކަ ދައްކާ އަޑެކެވެ. ބައެއް ފަހަރު މި އަޑަކީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހިތްވަރުދީ، ކުރިއަށް ދިއުމަށް ބާރުއަޅާ އަޑަކަށް ވެއެވެ. ނަމަވެސް އަނެއްބައި ފަހަރު، މިއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތްތަކަށް ޝައްކުތަކާއި ނުތަނަވަސްކަން ގެނެސްދޭ ނޭދެވޭ އަޑަކަށްވެސް ވެދާނެއެވެ. ނޭދެވޭ ގޮތުގައި ތިމާއާ ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ، ތިމާގެ ނަފްސާ ދޭތެރޭ ނުބައި ހީތައް ކުރެވި، ތިމާގެ ގާބިލިއްޔަތާމެދު ޝައްކުކުރުމެވެ. މިއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ހަޔާތަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރުވާ ކަމެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހިތްދަތިވެ، މާޔޫސްވެ، އެއްވެސް ކަމެއް ކުރަން ބޭނުންނުވާ ހިސާބަށް ދިއުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. މި މަޒުމޫނުގައި އަޅުގަނޑުމެން މި ބަލާލަނީ ނޭދެވޭ ގޮތުގައި ތިމާއާ ވާހަކަ ދެއްކުން ހުއްޓާލުމަށް ބޭނުންވާ މުހިންމު ކަންތައްތަކަށެވެ.
ފުރަތަމަ ކަމަކަށް، އަޅުގަނޑުމެން ހެޔޮ ބަހުން ވާހަކަ ދައްކަން ދަސްކުރަން ޖެހެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެން އެހެން މީހުންނާ ދޭތެރޭ ކިތަންމެ ރަނގަޅަށް ވެސް ވާހަކަ ދައްކަފާނެއެވެ. އެހެން ނަމަވެސް، ތިމާގެ ނަފްސާ ދޭތެރޭ ވާހަކަ ދައްކާއިރު، ބައެއް ފަހަރު ވަރަށް ނޭދެވޭ ގޮތްގޮތަށް ކަންކަން ކުރެވެއެވެ. އިސްލާމީ އަޚްލާޤީ އުސޫލުތަކުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދަސްކޮށްދެނީ ތިމާއަށް އަދި އެހެން މީހުންނަށް ވެސް އޯގާތެރިވާށެވެ. ތިމާ އަށް ހެޔޮ ބަސް ބުނެ، ހިތްވަރު ދިނުމަކީ، ތިމާގެ ނަފްސު މަތިވެރިކުރުމެވެ. ތިމާއަށް ދިމާވާ ކުދިކުދި ކަންތައްތަކުގައިވެސް "އަހަރެންނަކަށް މިކަމެއް ނުކުރެވޭނެ"، "އަހަރެންނަކީ ކުޅަދާނަ މީހެއް ނޫން" ފަދަ ޖުމުލަތައް ބުނުމުގެ ބަދަލުގައި، "އަހަރެން މިކަން ކުރަން މަސައްކަތް ކުރާނަން"، "އަހަރެންނަށް މިކަމުން ފިލާވަޅެއް ލިބުނު" ފަދަ ހެޔޮ ބަސްތައް ބުނުމަކީ ތިމާގެ ސިކުނޑީގެ ވިސްނުން ހެޔޮގޮތަށް ބަދަލުކުރުމަށް އެޅޭ ވަރަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.
ދެވަނަ ކަމަކަށް، ތިމާގެ ހިތުގައި އުފެދޭ ޝައްކުތައް ދުޢާއިން ބަދަލުކުރަން ޖެހެއެވެ. އިންސާނާގެ ހަޔާތުގައި ޝައްކުތަކަކީ އަބަދުވެސް ދިމާވާނެ ކަންކަމެވެ. އެއްވެސް ކަމެއްގައި ކުރިއަށް ދާން އުޅޭއިރު، ކަންކަން ކާމިޔާބު ނުކުރެވޭނެކަމަށް ޝައްކު އުފެދޭ ފަދަ ޚިޔާލުތައް އައުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް މުސްލިމުންގެ ގޮތުން، މިފަދަ ހާލަތްތަކުގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ އެންމެ ބޮޑު ހަތިޔާރަކީ ދުޢާއެވެ. ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އަށް ވަކީލުކޮށް، އެކަލާނގެ ޙަޟުރަތުން އެހީތެރިކަން އެދި ދުޢާ ކުރުމަކީ ހިތްތަކަށް ހިތްހަމަޖެހުމާއި، އިތުބާރު ގެނެސްދޭނެ ކަމެކެވެ. ޝައްކުތައް ކުޑަކޮށް، ބަދަލުގައި ﷲ އަށް ތަބާވެ، އެކަލާނގެ މަތިވެރި ރަޙްމަތަށް އެދި ދުޢާކުރުމުން، އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތްތަކަށް ސާބިތުކަމާއި، ހިތްހަމަޖެހުމުގެ ބާރު ލިބޭނެއެވެ. ޝައްކުގެ ބަދަލުގައި ޔަގީންކަމާއި ހިތްވަރު ލިބި، ކުރިމަތިލާ ކޮންމެ ކަމަކަށްވެސް ﷲ ގެ ހަޟުރަތުން ކާމިޔާބީއަށް އެދި ދުޢާކުރެވޭނެއެވެ.
ތިންވަނަ ކަމަކަށް، އަޅުގަނޑުމެން ކޮންމެ މީހަކީ ކުޅަދާނަ މީހެއްކަން ގަބޫލުކުރަން ޖެހެއެވެ. ﷲ ތަޢާލާ އަޅުގަނޑުމެން ކޮންމެ މީހަކު ވެސް ހައްދަވާފައިވަނީ ޚާއްސަ ގާބިލިއްޔަތުތަކަކާއި، ހުނަރުތަކަކާއެކުއެވެ. އެއްވެސް މީހަކީ އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރެވޭނެ މީހެއް ނޫނެވެ. ބައެއް ފަހަރު އަޅުގަނޑުމެންގެ ނަފްސުގެ އެތެރެއިން "ތިމަންނައަކީ ކިތަންމެ މަސައްކަތް ކުރިޔަސް މިކަން ނުކުރެވޭނެ މީހެއް" ފަދަ ޚިޔާލުތައް އައުމަކީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ކުރިއެރުމަށް ހުރަސްއަޅާ ކަމެކެވެ. މިފަދަ ޚިޔާލުތައް ފިލުވާލާ، ތިމާގެ ނަފްސަށް އިތުބާރު ކުރަން ދަސްކުރާށެވެ. އިސްލާމް ދީނުގައިވެސް ބާރުއަޅުއްވާފައިވަނީ، ތިމާގެ ގާބިލިއްޔަތުތަކުގެ ބޭނުން ހެޔޮގޮތުގައި ހިފުމަށެވެ. ކޮންމެ އަޑިގަނޑަކަށްފަހު، އެކަމުން ފިލާވަޅު ލިބިގަނެ، ކުރިއަށް ދިއުމަށް ހިތްވަރު ދޭށެވެ. ތިމާއަކީ ކުޅަދާނަ، ގާބިލު މީހެއްކަން ގަބޫލުކޮށް، ﷲ ގެ ރަޙްމަތަށް އުންމީދުކުރުމުން ހަޔާތުގެ ކަންކަން ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ބާރު ލިބިގެންދާނެއެވެ.
އިސްވެ މިދެންނެވުނު ކަންކަމަށް ސަމާލުކަންދީ، ނޭދެވޭ ގޮތުގައި ތިމާއާ ވާހަކަ ދެއްކުން ހުއްޓާލުމަކީ، ހަމައެކަނި އަޅުގަނޑުމެންގެ ނަފްސަށް ފައިދާކުރުވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އަދި އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އާއިލާއާއި، ރަޙްމަތްތެރިންނާއި، މުޖުތަމަޢާ ގުޅޭގޮތުން ވެސް ހެޔޮ އަސަރުތަކެއް ކުރާނެ ކަމެކެވެ. ތިމާގެ ނަފްސަށް ހެޔޮ ބަސް ބުނެ، ޝައްކުގެ ބަދަލުގައި ދުޢާއަށް އިސްކަންދީ، ތިމާއަކީ ކުޅަދާނަ މީހެއްކަން ގަބޫލުކުރުމަކީ، ހަޔާތުގެ ކޮންމެ ދުވަހަކު ވެސް އުފާވެރިކަމާއި، ހިތްހަމަޖެހުން ލިބިގަތުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ. ވުމާއެކު، އަޅުގަނޑުމެންގެ އެތެރޭގެ އަޑު އަބަދުވެސް ހެޔޮގޮތަށް ބަހައްޓައި، ﷲ ގެ ހަޟުރަތުން ކާމިޔާބީއަށް އެދި ދުޢާކުރަމާ ހިނގާށެވެ.