މިޒަމާނުގައި ދަރިވަރުންގެ އަޚުލާޤީ މިންގަނޑު ދަށަށް ގޮސް، ދުވަހުން ދުވަހަށް ގޯސްވަމުންދާ މަންޒަރު ފެނުމަކީ ގައުމީ ފެންވަރުގައި ކަންބޮޑުވުން އުފައްދާ މައްސަލައެކެވެ. ޚާއްސަކޮށް، މުދައްރިސުންނަށާއި އެކުވެރި ދަރިވަރުންނަށް ބަހުގެ ހަމަލާއާއި ޖިސްމާނީ ހަމަލާދިނުން ފަދަ ނުރައްކާތެރި އަމަލުތައް އިތުރުވަމުން ދިއުމަކީ އެއީ އާދައިގެ ނުކިއްސަރުކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބަލައިގަނެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. މިއީ ތަޢުލީމީ މާޙައުލުގައި އިޙުތިރާމާއި ރައްކާތެރިކަމާއި އިޚްތިޔާރުގެ ނިޒާމު ރޫޅިގެންދާކަމުގެ ސާފު ނިޝާނެކެވެ. މިފަދަ ކަންކަމަށް އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅުތަކެއް ނޭޅިއްޖެނަމަ، ދަރިވަރުންނަށް އެކަމުން ދަސްކޮށްދެނީ މިފަދަ އަމަލުތަކަކީ ތަކުރާރުކޮށް ކުރެވިދާނެ އަދި އެކަމަށް ސަމާލުކަމެއް ނުދޭނެ ކަންކަންކަމެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ގިނަ ސްކޫލުތަކުގައި، އަދަބު ދިނުމުގެ ސިޔާސަތުތަކާއި ޤަވާޢިދުތައް ކަރުދާހުގައި ލިޔެވިފައި ހުރި ނަމަވެސް، އެ ޤަވާޢިދުތައް ހަރުދަނާކޮށް ތަންފީޒު ނުކުރެވެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ދަރިވަރުންނަށް ވަރަށް އަވަހަށް ދަސްވަނީ، ނުކިއްސަރު އަމަލުތަކަށް އެއްވެސް ޙަޤީޤީ ފިޔަވަޅެއް ނާޅާކަމެވެ. މީގެ އިތުރުން، އަދަބު ދިނުމަށް ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގައި ސަގާފީ ގޮތުން ފަސްޖެހުމެއް އޮވެއެވެ. ބައެއްފަހަރު ބެލެނިވެރިންގެ ފަރާތުން އަންނަ ނުރުހުންތަކަށް ބިރުގަތުމުން ނުވަތަ ސްކޫލުތަކުން ދަރިވަރުންގެ އަޚުލާޤީ މިންގަނޑަށްވުރެ އިމްތިޙާނުގެ ނަތީޖާއަށް އިސްކަންދިނުމުގެ ސަބަބުން އަދަބު ދިނުމުން ދުރުހެލިވެއެވެ. ސްކޫލުގެ އިސްވެރިންގެ ފަރާތުން އެއްބާރުލުމާއި އެހީތެރިކަން ފުދޭވަރަކަށް ނުލިބުމުގެ ސަބަބުން، މުދައްރިސުންނަށް އެއްވެސް ކަމެއް ކުރެވޭނެ ބާރެއް ނެތިގެންދެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން މުދައްރިސުންގެ އިޚްތިޔާރު ހީނަރުވެ، ދަރިވަރުންނަށް އިތުރަށް ހައްދުފަހަނަޅައިދާން ހިތްވަރު ލިބެއެވެ. އަދި އެއް ދަރިވަރަކު ބަހުގެ ނުވަތަ ޖިސްމާނީ ހަމަލާއެއް ދިނުމަށްފަހު އަދަބެއް ނުލިބި އުޅޭތަން ފެނިއްޖެނަމަ، އެހެން ދަރިވަރުންނަށް އެއީ ގަބޫލުކުރެވޭ އަމަލެއްގެ ގޮތުގައި ފެނި، ނުރަނގަޅު އަމަލުތައް މުޖުތަމަޢުގައި އާންމުވެގެންދެއެވެ.
މިކަންކަމަށް އިޞްލާޙުތަކެއް ގެނައުމަކީ ވަރަށް އަސާސީ އަދި މުހިންމު ކަމެކެވެ. ފުރަތަމައަށްވެސް، ތަޢުލީމީ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތީ ކަންކަމަށް އިސްކަންދޭން ޖެހެއެވެ. ސްކޫލުތަކާއި ކްލާސްރޫމްތައް ރައްކާތެރި ނޫންނަމަ، މުދައްރިސުންނަށް ކިޔަވައެއް ނުދެވޭނެއެވެ. އަދި ދަރިވަރުންނަށް ހަމަޖެހިލައިގެން ކިޔަވާކަށް ނުތިބެވޭނެއެވެ. ތަޢުލީމީ ދާއިރާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކަށް އިޙުތިރާމު ކުރުމަކީ އަސާސީ ބިންގަލެކެވެ. މިކަން ނެތިއްޖެނަމަ، މުޅި ތަޢުލީމީ ނިޒާމު ރޫޅިގެންދާނެއެވެ. ނުކިއްސަރު އަމަލުތަކަށް ފިޔަވަޅު ނާޅާ ދޫކޮށްލާ ދަރިވަރުން، ބޮޑުވެގެން މުޖުތަމަޢަށް ނިކުންނައިރުވެސް އެފަދަ ގޮތްގޮތަށް އަމަލުކުރާނެއެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން މުޖުތަމަޢުގެ ހަމަޖެހުމަށާއި ވަޒީފާގެ މާޙައުލަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރާނެއެވެ.
މިހާރު ދިމާވެފައިވާ ގޮންޖެހުންތަކުން އަރައިގަތުމަށްޓަކައި، ހަރުދަނާ ނިޒާމީ އިޞްލާޙުތަކެއް ގެނައުން ކޮންމެހެންވެސް މުހިންމެވެ.
. ސާފު ސީދާ އަދަބު ދިނުމުގެ އޮނިގަނޑެއް: ޤަބޫލުނުކުރެވޭ އަމަލުތައް (ބަހުގެ ހަމަލާ، ޖިސްމާނީ ހަމަލާ، ދުއްތުރާކުރުން ފަދަ) ސާފުކޮށް ކަނޑައަޅައި، އެފަދަ ކަންކަމަށް އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް (ނަސޭހަތްދިނުން، ބެލެނިވެރިން ބައިވެރިކުރުން، ސްކޫލުން ސަސްޕެންޑުކުރުން، ސްކޫލުން ވަކިކުރުން) ބައިބަޔަށް ބަހާލައި، ހުރިހާ ސްކޫލުތަކެއްގައިވެސް އެއްގޮތަށް ތަންފީޒު ކުރަންވާނެއެވެ.
. ޤާނޫނީ އަދި ސިޔާސަތުތަކުގެ އެހީތެރިކަން: ޤައުމީ ތަޢުލީމީ ޤާނޫނުގައި މުދައްރިސުންނަށް ދެވޭ އެކިއެކި އަނިޔާތަކުން ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައި އޮންނަންވާނެއެވެ. އަދި ސިޔާސީ ނުވަތަ ބެލެނިވެރިންގެ ނުފޫޒަށް ބިރުނުގަނެ ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު ސްކޫލުތަކަށް ލިބިފައި އޮންނަން ޖެހެއެވެ.
. އަދަބުދިނުމާއި އިޞްލާޙުކުރުމުގެ މެދުގައި ހަމަހަމަކަން: ބޮޑެތި ކުށްތަކަށް އަދަބު ދިނުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، ކައުންސިލިންގ ދިނުމާއި، ދަރިވަރުންގެ މެދުގައި މައްސަލަތައް ޙައްލުކުރުމުގެ އުސޫލުތައް ބޭނުންކުރުން މުހިންމެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ޒިންމާތައް އުފުލުވުމާއެކު އިޞްލާޙުކުރުމަށް މަގުފަހިވާނެއެވެ.
. މުދައްރިސުން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އުޞޫލުތައް: ހަމަލާދޭ ދަރިވަރުން ކްލާސްރޫމުން ވަގުތުން ދުރުކުރުމާއި، މިފަދަ ކަންކަން ހިނގައިފިނަމަ ވަގުތުން ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ޚާއްސަ ޓީމުތަކެއް ނުވަތަ މުވައްޒަފުންނެއް ޤާއިމުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި މުދައްރިސުންނަށް މިފަދަ ކަންކަން ރިޕޯޓުކުރުމުގެ މަގު ފަހިކޮށްދޭން ޖެހެއެވެ.
. ބެލެނިވެރިންގެ ޒިންމާ: އަދަބު ދިނުމުގެ ކަންކަމުގައި ބެލެނިވެރިން ބައިވެރިކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ތަކުރާރުކޮށް ގޯސްކޮށް އުޅޭ ދަރިވަރުންގެ ބެލެނިވެރިންނާއެކު ރަސްމީ ބައްދަލުވުންތައް ބާއްވައި، ބޭނުންވެއްޖެނަމަ އިސްލާހީ ފިޔަވަޅުތައްވެސް އަޅަން ޖެހެއެވެ.
މިފަދަ އިޞްލާޙުތަކެއް ނުގެނެސްފިނަމަ، ސްކޫލުތައް ހަމަޖެހުމެއް ނެތް ސަރަހައްދުތަކަކަށް ވެ، މުދައްރިސުންނަކީ ޝިކާރައަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ. އަދި ދަރިވަރުންނަށް އެކަމުން ދަސްކޮށްދެނީ ހަމަލާދިނުމުން އެއްވެސް ބޮޑު ފިޔަވަޅެއް ނޭޅޭނެ ކަމެވެ. އަދަބު ދިނުމަކީ އަނިޔާވެރިކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ހައްދުތަކެއް ކަނޑައެޅުމާއި، އިޙުތިރާމު ޤާއިމުކުރުމާއި، ތަޢުލީމީ މާޙައުލު ރައްކާތެރިކުރުމެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއަށް މިކަމުގައި "ނަސީބަށް ދޫކޮށްލާ" ކަށް ނުކެރޭނެއެވެ. ދަރިވަރުންގެ އަޚުލާޤީ މިންގަނޑު ހިފެހެއްޓުމަށާއި މުދައްރިސުން ރައްކާތެރިކުރުމަށް ޤައުމީ ފެންވަރުގެ ހަރުދަނާ އޮނިގަނޑެއް ޤާއިމުކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.