ރާއްޖޭގައި ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތައް ކަމުގައިވާ ހަކުރު ބައްޔާއި، ލޭ މައްޗަށް ދިއުން އަދި ކޮލެސްޓްރޯލް މައްޗަށް ދިއުން ފަދަ ބަލިތައް އާންމުވަމުންދާ މިންވަރު ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ދަރަޖައަކަށް ގޮސްފައިވާ ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ފާހަގަކުރެއެވެ.
މި ބަލިތަކަކީ ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި އެންމެ ގިނަ މީހުން މަރުވާން މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު ސަބަބު ކަމަށްވާއިރު، މިކަމުން ރައްކާތެރިވުމަށް ހަމައެކަނި ބޭސް ބޭނުންކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ގެންނަންޖެހޭ ބަދަލުތައް ގެނައުމަށް ޑޮކްޓަރުން ވަނީ ގޮވާލާފައެވެ.
ރާއްޖޭގެ ސިއްހީ ހާލަތު ދެނެގަތުމަށް ހަދާފައިވާ "ސްޓެޕްސް ސާވޭ" ގެ ނަތީޖާއަށް ހަވާލާދީ ތަޖުރިބާކާރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ދިވެހިންގެ އާބާދީގެ ބޮޑު ބައެއް ތިބީ މިފަދަ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ނުރައްކަލުގައެވެ. މި ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި ދިވެހިންގެ ކެއުމުގެ އާދަތައް ހުރިގޮތުން، ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް ކެއުމުގައި ހިމަނަންޖެހޭ މިންވަރަށް މޭވާއާއި ތަރުކާރީ ބޭނުންކުރަނީ ވަރަށް މަދު ބަޔެކެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ހަކުރު ގިނަ ބުއިންތަކާއި، ތެލާއި ލޮނު ގިނައިން އެކުލެވޭ ކާނާ ބޭނުންކުރުން ވަނީ އާންމުވެފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން ކުޑަކުދިންނާއި ޒުވާނުންގެ މެދުގައި ފަލަވުމުގެ މައްސަލަ ވަނީ އިންތިހާއަށް އިތުރުވެފައެވެ.
މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން އެތެރެހަށީގެ ހާއްސަ ޑޮކްޓަރަކު ވިދާޅުވީ، ހަކުރު ބައްޔާއި ލޭ މައްޗަށް ދިއުމަކީ ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ގުނަވަންތަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ދޭ "ސައިލެންޓް ކިލާސް" ނުވަތަ ނޭނގި ހުއްޓާ ފުރާނައަށް ނުރައްކާކުރާ ބަލިތަކެއް ކަމަށެވެ. "މިހާރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ފެންނަނީ ވަރަށް ހިތާމަވެރި މަންޒަރެއް. އުމުރުން 30 އަހަރު ނުވަނީސް ހާޓް އެޓޭކް ޖެހިގެން ނުވަތަ ކިޑްނީ ފެއިލްވެގެން ފަރުވާ ހޯދަން އަންނަ ޒުވާނުން އެބަ އިތުރުވޭ. މީގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ހަރަކާތްތެރިވެ އުޅުން މަދުވުމާއި ސިއްހަތަށް ގެއްލުންހުރި ކާނާ ގިނައިން ކެއުން،" ޑޮކްޓަރު ވިދާޅުވިއެވެ.
ޑޮކްޓަރުން ލަފާދެއްވާ ގޮތުގައި މި ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށްޓަކައި ހަފްތާއަކު މަދުވެގެން 150 މިނެޓު ކަސްރަތު ކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. އަދި ކެއުމުގައި ހަނޑޫ، ފުށް އަދި ހަކުރު މަދުކޮށް، ފެހިކުލަ ގަދަ ފަތާއި ތަރުކާރީގެ ބާވަތްތައް އިތުރުކުރުމަށް ސަމާލުކަން ދޭންޖެހެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުމަކީ ލޭ ހޮޅިތައް ހަރުވެ، ލޭ މައްޗަށް ދިއުމަށް މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު އެއް ސަބަބު ކަމަށްވާތީ، އެކަމުން ދުރުހެލިވުމަށް ސިއްހީ މާހިރުން ބާރުއަޅުއްވައެވެ.
ހެލްތް މިނިސްޓްރީން ވެސް ވަނީ އާންމު ސިއްހަތު ކުރިއެރުވުމަށް ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ފަށާފައެވެ. އެގޮތުން އުމުރުން 35 އަހަރުން މަތީގެ ކޮންމެ މީހަކުވެސް އަހަރަކު އެއްފަހަރު ލޭގެ ޕްރެޝަރާއި ހަކުރު ހުރި މިންވަރު ބެލުމަށް "މެޑިކަލް ޗެކަޕް" ހެދުމަށް އެ މިނިސްޓްރީން އިލްތިމާސްކުރެއެވެ. ބަލި ޖެހުމުން ފަރުވާ ކުރުމަށްވުރެ، ބަލި ޖެހުމުގެ ކުރިން ރައްކާތެރިވުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމަކީ ދުޅަހެޔޮ މުޖުތަމައުއެއް ބިނާކުރުމަށް އެޅޭނެ އެންމެ މުހިންމު ފިޔަވަޅު ކަމުގައި ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ.