ދިވެހި ތާރީހުގެ ފަތްފުށްތައް އުކާލާއިރު އެންމެ ގިނަ ބައެއްގެ ސަމާލުކަން ހުއްޓޭ، އަދި އެންމެ ބިރުވެރި އެއް ހާދިސާއަކީ ރަންނަމާރީގެ ވާހަކަ އެވެ. މީލާދީން 1153 ވަނަ އަހަރު ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާމްވުމާ ގުޅިފައިވާ މި ހާދިސާއަކީ ހަމައެކަނި ކަނޑުން އަރާ ފުރޭތައެއްގެ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. މިއީ އޭގެ ފަހަތުގައި އިންސާނީ ހައްގުތަކާއި، އަންހެން ކުދިންގެ އިއްފަތާއި، ވެރިކަމުގެ ނުފޫޒުގެ ބިރުވެރި ހަގީގަތްތަކެއް ފޮރުވިފައިވާ ތާރީހީ ބޮޑު ސަފުހާއެކެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި ވާހަކަ އިވެނީ ކުޑަކުދިންނަށް ކިޔައިދޭ ފުލޯކެއްގެ ގޮތުގައި ނަމަވެސް، ތާރީހު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން މިކަން މާނަކުރަނީ މުޅިން ތަފާތު ގޮތަކަށެވެ.
މި ވާހަކަ އެންމެ ފުރަތަމަ ލިޔުމަކުން ފެންނަން އޮތީ މަޝްހޫރު ދަތުރުވެރިޔާ މޮރޮކޯގެ އިބުނު ބަތޫތާ ލިޔުއްވި ދަތުރުނާމާގަ އެވެ. އެމަނިކުފާނު ރާއްޖެ ވަޑައިގެންނެވީ ރާއްޖެ އިސްލާމްވިތާ ގާތްގަނޑަކަށް ދެ ގަރުނު ފަހުންނެވެ. އޭރުގެ މީހުން ކިޔައިދިން ގޮތަށް އެމަނިކުފާނު ލިޔުއްވާފައި ވަނީ، ކޮންމެ މަހަކު އެއްފަހަރު ކަނޑުން އަރާ "ރަންނަމާރި" ކިޔާ ޖިންނިއަކަށް ބިކުރުވެރި އަންހެން ކުއްޖަކު ގުރުބާން ކުރަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.
ބުދު ފައްޅީގައި ބަހައްޓާ މި ކުއްޖާ އަނެއް ދުވަހު ހެނދުނު ބަލާ ދާއިރު އޮންނަނީ މަރުވެފަ އެވެ. މިއީ ހަގީގަތުގައި ވެސް ޖިންނިއެއް ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ އިންސާނީ ސިފަ ޖެހިފައިވާ ވަހުޝީ އަމަލުތަކެއް ހިންގަމުން ދިޔަ ބަޔަކު އުފެއްދި ހީލަތެއް ހެއްޔެވެ؟
ތާރީހު ދިރާސާކުރާ ގިނަ އިލްމުވެރިން ބުރަވާ ގޮތުގައި "ރަންނަމާރި" އަކީ ރަމްޒީ ނަމެކެވެ.
ރާއްޖޭގެ ތާރީހު ދިރާސާކުރެއްވި އިނގިރޭސި ވިލާތުގެ އެޗްސީޕީ ބެލްގެ ލިޔުއްވުންތަކަށް ބަލާއިރު، އޭރުގެ ރަސްކަމާއި ދީނީ ކަންކަން ހިންގަން ތިބި ފާދިރީންގެ ނުފޫޒު އިންތިހާއަށް ބޮޑެވެ. އެހެންކަމުން، ގިނަ މުއައްރިހުން ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ފައްޅިތެރޭގައި ހިންގަމުން ދިޔައީ ރަސްގެފާނު ނުވަތަ މަތީ ފާދިރީން އަންހެން ކުދިންގެ އިއްފަތް ފޭރިގަތުމުގެ އަމަލުތަކެވެ. ރައްޔިތުންގެ ލޮލުގައި އަނދުން އެޅުވުމަށްޓަކައި، އަދި އެމީހުންގެ ބާރު ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި "ޖިންނި" ގެ ބިރުވެރިކަން ބޭނުންކުރީ އެވެ.
މިކަމަށް ބާރު ލިބޭ އަނެއް ކަމަކީ ރާއްޖެ އިސްލާމްވުމަށްފަހު އެކަން ހުއްޓުނު ގޮތެވެ. އަބުލް ބަރަކާތު ޔޫސުފުލް ބަރުބަރީ (ނުވަތަ ބައެއް ރިވާޔަތްތަކުގައިވާ ގޮތުން ޔޫސުފުއް ތަބްރޭޒީ) އެ ފައްޅިއަށް ވަދެވަޑައިގެން ކީރިތި ގުރުއާން ކިޔަވަން ފެށުމުން ޖިންނި ފިލައިގެން ދިޔައީ އެވެ. މީގެ މާނައަކީ، އިސްލާމް ދީނުގެ އަދުލުވެރިކަމާއި ރިވެތި އުސޫލުތައް އައުމުން، ޖާހިލިއްޔަ ޒަމާނުގެ އަނިޔާވެރި އާދަތަކާއި، ވެރިންގެ ނުފޫޒުން ރައްޔިތުންނަށް ކުރަމުން ދިޔަ އަނިޔާތައް ނިމުމަކަށް އައުމެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ރޫހާނީ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިޖުތިމާއީ އަދި ސިޔާސީ ބޮޑު އިންގިލާބެކެވެ.
ދިވެހި ތާރީހު ލިޔުންތެރިޔާ ނަސީމާ މުހައްމަދު ފަދަ ބޭފުޅުން ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، އޭރުގެ މުޖުތަމައު އޮތް ހާލަތަށް ބަލާއިރު، ރަސްގެފާނުގެ އަމުރަށް ނުކިޔަމަންތެރިވުމަކީ މަރުގެ އަދަބު ލިބިދާނެ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން، ލޯބިވާ ދަރިން "ޖިންނިއަށް" ދިނުން ނޫން ގޮތެއް މައިންބަފައިންނަށް ނެތީ އެވެ. ކޮންމެ މަހަކު "ގެއްލުނު އަންހެން ކުދިން" ނަކީ އެ ދުވަސްވަރުގެ އަޅުވެތިކަމުގެ ޝިކާރައަކަށްވި މައުސޫމު ކުދިންތަކެކެވެ. އެ ކުދިންގެ މަރަކީ "ސިއްރު" މަރުތަކެއްގެ ގޮތުގައި ޒަމާންތަކެއް ވަންދެން އޮތީ ފޮރުވިފަ އެވެ.
ރާއްޖެ އިސްލާމްވުމުގެ ހާދިސާ ހިނގީ 12 ވަނަ ގަރުނުގެ މެދުތެރޭގައި ކަމަށްވާއިރު، މިއީ އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ވިޔަފާރީގެ މަގުތަކުގައި އަރަބިންގެ ނުފޫޒު ގަދަވަމުން އައި ދުވަސްވަރެވެ. ބައެއް ތާރީހު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ދެކޭ ގޮތުގައި ރާއްޖޭގެ ރަސްކަލުން އިސްލާމް ދީން ގަބޫލުކުރެއްވީ ހަމައެކަނި ރަންނަމާރި ހާދިސާގެ ސަބަބަކުން ނޫނެވެ. އެއީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ވިޔަފާރިއާއި ސިޔާސީ ރައްކާތެރިކަން ހޯދުމަށް އެޅި މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ވެސް މެއެވެ. ނަމަވެސް، އާންމު ރައްޔިތުންނަށް، ހާއްސަކޮށް އަންހެނުންނަށް އިސްލާމް ދީން ވެގެން ދިޔައީ ރައްކާތެރިކަމުގެ އައްސޭރިއަކަށެވެ.
ރަންނަމާރި ވާހަކައަކީ ހަމައެކަނި ކަނޑުން އަރާ ފުރޭތައެއްގެ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިންސާނީ ތާރީހުގައި ހިނގާފައިވާ އަނިޔާވެރިކަމާއި، ބާރުގެ ބޭނުން ނަހަމަ ގޮތުގައި ހިފުމުގެ ހިތި ހަގީގަތް ދައްކުވައިދޭ މިސާލެކެވެ. އެ ވާހަކައިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދަސްކޮށްދެނީ، ހައްގާއި އިންސާފު ގާއިމުވުމުން ބާތިލުކަމާއި އަނިޔާވެރިކަން ނެތިގެންދާނެ ކަމެވެ. އަދި އެ ދުވަސްވަރު ގެއްލުނު އަންހެން ކުދިންގެ ޒިކުރާއަކީ ދިވެހި ތާރީހުގެ ފޮރުވިފައިވާ، ނަމަވެސް ދުވަހަކުވެސް ހަނދާން ނައްތާލައިގެން ނުވާނެ ސަފުހާއެކެވެ.