ކޮންމެ ގައުމެއްގެ ވެސް ކެއިންބުއިމުގެ އާދަކާދަތަކަކީ އެ ގައުމެއްގެ މޫސުމާއި، ތިމާވެއްޓާއި، އަދި އެ ތަނެއްގެ މީހުންގެ ހަށިގަނޑުގެ އޮނިގަނޑާ ގުޅިފައިވާ ކަންކަމެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއަކީ އިހުޒަމާނުން ފެށިގެން ސާފު، ތާޒާ އަދި ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކާނާގެ މުއްސަނދި ސަގާފަތެއް އޮތް ގައުމެކެވެ. ނަމަވެސް، ފަހަކަށް އައިސް ދިވެހިންގެ ކެއިންބުއިމަށް އައިސްފައިވާ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކާއެކު، އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއަށް ތައާރަފުވެފައިވާ ބައެއް ކެއުންތަކަކީ ދިވެހިންގެ ހަށިގަނޑާއި ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއާ އެއްގޮތަކަށްވެސް ނުގުޅޭ ކަންކަމެވެ.
ކުރީގެ ދިވެހިންގެ މައިގަނޑު ކެއުމަކީ ކަނޑުމަހާއި، ކާށިން ލިބޭ ތެލާއި، އަދި ރަށުތެރެއިން ލިބޭ ފަލަމަޑީގެ ބާވަތްތަކެވެ. މި ކާނާގެ ސަބަބުން ދިވެހިންނަކީ ހަށިގަނޑު ވަރުގަދަ، މަސައްކަތްތެރި ބައެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވުނެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންގެ ކެއުމުގެ ސަފުތަކުން ފެންނަނީ މުޅިން ތަފާތު މަންޒަރެކެވެ. ބޭރުގެ ގައުމުތަކުން އަންނަ "ފާސްޓް ފުޑް" ނުވަތަ އަވަސް ކެއުންތަކާއި، ގިނަ އަދަދަކަށް ހަކުރާއި ތެޔޮ އެކުލެވޭ ބުއިންތަކާއި ކާނާ ވަނީ ދިވެހިންގެ އާންމު ކެއުމަށް ވެފައެވެ. މިފަދަ ކެއުންތަކަކީ ފިނި މޫސުން އޮންނަ ގައުމުތަކުގެ މީހުންނަށް، އެމީހުންގެ ހަށިގަނޑު ހޫނުކޮށް ބެހެއްޓުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ކެލޮަރީ އިތުރުކުރުމަށް އުފައްދާފައިވާ ތަކެއްޗެވެ. ނަމަވެސް، ރާއްޖެ ފަދަ ހޫނު ގައުމެއްގައި ދިރިއުޅޭ ދިވެހިންނަށް މިފަދަ ކެއުންތަކަކީ އެއްގޮތަކަށްވެސް އެކަށީގެންވާ އެއްޗެއް ނޫނެވެ.
ދިވެހިންނަކީ ޒަމާނުއްސުރެ ކަނޑުމަހުގެ ބާވަތްތަކަށް ބަރޯސާވެފައިވާ ބައެކެވެ. މަހަކީ އޭގައި ގިނަ އަދަދަކަށް ޕްރޮޓީން އެކުލެވޭ، ހަށިގަނޑަށް ފައިދާހުރި އެއްޗެކެވެ. ނަމަވެސް މިހާރު މަހުގެ ބަދަލުގައި ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ މަހުގެ ބާވަތްތަކާއި، ސޮސެޖާއި، ކެންޑް ފުޑް ބޭނުންކުރުން ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދިވެހި ކާށިތެލުގެ ބަދަލުގައި އެކި ކަހަލަ ސަރުބީ ގިނަ ތެޔޮ ބޭނުންކޮށްގެން ތައްޔާރުކުރާ ކެއުންތަކުގެ ސަބަބުން، ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތައް ވަނީ އިންތިހާއަށް އިތުރުވެފައެވެ. ހަކުރު ބައްޔާއި، ލޭމަތިވުމާއި، ހިތުގެ ބަލިތަކަކީ މިއަދު ދިވެހި ކޮންމެ އާއިލާއަކުން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ފެންނަމުންދާ ހިތާމަވެރި ހަގީގަތްތަކެކެވެ.
ޒަމާނީ ކެއުންތަކުގައި ހިމެނޭ އާޓިފިޝަލް ރަހަތަކާއި، ކުލަތަކާއި، އަދި ގިނަދުވަހު ބެހެއްޓުމަށް އަޅާ ކެމިކަލްތަކަކީ ދިވެހިންގެ ހަށިގަނޑުގެ ނިޒާމަށް ނުކަތާވަރުގެ ބަރުދަނެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ކާބަފައިން ބޭނުންކުރި ބަނބުކޭލާއި، ކަނަމަދާއި، ފަލަބަނޑުގެ ބާވަތްތަކަކީ ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ފައިބަރާއި މުހިންމު މާއްދާތައް ފޯރުކޮށްދިން ތަކެއްޗެވެ. މި ތަކެތި ދޫކޮށްލައި، ހަމައެކަނި ރަހައަށްޓަކައި ބޭރުގެ ކެއުންތަކަށް ހިތްކިޔުމުގެ ނަތީޖާއަކީ ދިވެހިންގެ ދުޅަހެޔޮކަން ގެއްލިގެން ދިއުމެވެ.
ކެއިންބުއިމުގެ ކަންކަމުގައި އަޅުގަނޑުމެން އަލުން ވިސްނާލަން ޖެހިއްޖެއެވެ. ދިވެހިންގެ ހަށިގަނޑާއި، މި ރާއްޖޭގެ މޫސުމާއި، އަދި އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއާ އެންމެ ގުޅެނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކާބަފައިން ބޭނުންކުރި ސާފު، ތާޒާ ދިވެހި ކެއުންތަކެވެ. ބޭރުގެ ފާސްޓް ފުޑްތަކާއި ބަންދުކުރި ކާނާގެ ބަދަލުގައި، އަމިއްލަ ގައުމުގެ އުފެއްދުންތަކަށް ލޯބިކޮށް، ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކާނާ އިޚްތިޔާރު ކުރުމަކީ މިއަދު ކޮންމެ ދިވެއްސެއްގެ މައްޗަށް އޮތް ޒިންމާއެކެވެ. އޭރުން ނޫނީ ދުޅަހެޔޮ، ވަރުގަދަ ޖީލެއް ބިނާއެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.