އިންޑިއާގެ ހުޅަނގު އުތުރުގައި އޮންނަ ރާޖަސްތާނަކީ ހަމައެކަނި ރީތި ގަނޑުވަރުތަކާއި ހަނަފަސް ސަހަރާތަކުގެ ބިމެއް ނޫނެވެ. މިއީ ރަހަތަކުގެ ދުނިޔެއެކެވެ. ރާޖަސްތާނުގެ ތާރީހު ބުނާގޮތުން، އެތަނުގެ ކެއިންބުއިމުގެ ސަގާފަތް ބައްޓަންވެފައިވަނީ ދެ ކަމެއްގެ މައްޗަށެވެ. އެއީ ހަނގުރާމަވެރި ރަސްރަސްކަލުންގެ (ރާޖްޕޫތުންގެ) ޝާހީ ދިރިއުޅުމާއި، ހަނަފަސް ސަހަރާއެއްގައި ދިރިއުޅުމުގެ ދަތިކަމެވެ.
މިއީ ރާޖަސްތާނަށް ޒިޔާރަތްކުރާ ކޮންމެ މީހަކުވެސް ތަޖުރިބާކޮށްލަންޖެހޭ، އެތަނުގެ ޝާހީ ކެއުންތަކުގެ ސިއްރުތަކަށެވެ.
ފެނުގެ ބަދަލުގައި ކިރާއި "ގީ"
ރާޖަސްތާނަކީ ފެން ލިބުން ދަތި ސަރަހައްދަކަށް ވުމުން، އެމީހުންގެ ކާބަފައިން ކެއްކުމުގައި ފެނުގެ ބަދަލުގައި ބޭނުންކުރީ ކިރާއި، ޔޯގަޓް އަދި ބަޓަރު ނުވަތަ "ގީ" އެވެ. މިއަދުވެސް ރާޖަސްތާނުގެ އަސްލު ކެއުންތަކުގެ މައިގަނޑު ރަހައަކީ މިއީއެވެ. ކެއުންތައް ހުންނާނީ ގީ އިން ފޯވެފައެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ރަހަ މީރުކުރުމަށް ކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ގީ އަކީ ހަށިގަނޑަށް ހަކަތަ ލިއްބައިދޭ އެއްޗަކަށް ވެފައި، ކާތަކެތި ހަލާކުނުވެ ގިނަ ދުވަހު ބެހެއްޓުމަށްވެސް ގީ އެހީތެރިވެދިނެވެ.
ލާލް މާސް: ޝިކާރަވެރިންގެ ކެއުން
ރާޖަސްތާނުގެ އެންމެ މަޝްހޫރު ކެއުމަކީ "ލާލް މާސް" (ރަތް މަސް) އެވެ. މިއީ ވަރަށް ކުޅި، ރަތްކުލަ ގަދަ، ބަކަރި މަހު ރިހައެކެވެ.
މީގެ ތާރީހު ގުޅިފައިވަނީ ރާޖްޕޫތު ރަސްރަސްކަލުންގެ ޝިކާރައިގެ ދަތުރުތަކާއެވެ. ޝިކާރަކޮށްގެން ގެންނަ ޖަނަވާރު ގެ މަހުގައި ހުންނަ ވަސް ކަނޑުވާލުމަށްޓަކައި، އެމީހުން ބޭނުންކުރީ މަތާނިއާ ކިޔާ ހިސާބެއްގައި ހެދޭ ވަރަށް ކުޅި ރަތް މިރުހެކެވެ. މިއަދު މި ރިހަ ތައްޔާރުކުރަނީ ބަކަރި މަހުން ކަމަށް ވިޔަސް، އޭގެ އަސްލު ކުޅި ރަހައާއި، ދުމުގެ ރަހަ އަކީ އޭގެ ހާއްސަ ސިފައެވެ.
ދާލް ބާޓީ ޗޫރްމާ: ތިން ރަހައިގެ އެކުވުން
ރާޖަސްތާނަށް ގޮސް "ދާލް ބާޓީ ޗޫރްމާ" ނުކައިފިނަމަ ދަތުރު ފުރިހަމައެއް ނުވާނެއެވެ. މިއީ އެއް ތަބަކެއްގައި އަންނަ ތިން ބާވަތެކެވެ.
ދާލް: މިއީ ތަފާތު 5 ވައްތަރެއްގެ މުގު އެއްކޮށްގެން ކައްކާފައި ހުންނަ ރިހައެކެވެ.
ބާޓީ: މިއީ ފުށުން ހަދައި، އަލިފާނުން ފިހެފައި ހުންނަ، ބޭރު ހަރުކޮށް ހުންނަ ބޯޅައެކެވެ. ކާންވުމުން މި ބޯޅަ ފުނޑުކޮށްފައި މުގު ރިހައިގެ ތެރެއަށް އަޅައެވެ.
ޗޫރްމާ: މިއީ ފުނޑުކޮށްފައި ހުންނަ ފޮނި ބާވަތެކެވެ.
މި ކެއުން ފުރިހަމަވަނީ މީގެ މައްޗަށް ވަރަށް ގިނައިން "ގީ" އަޅައިގެންނެވެ.
ކެރް ސަންގްރީ: ސަހަރާގެ ހަދިޔާ
މިއީ ތަރުކާރީ ނުލިބޭ ޒަމާނުގައި ރާޖަސްތާނު މީހުން އުފެއްދި މޮޅު ކެއުމެކެވެ. "ކެރް" އަކީ ހަނަފަސް ބިމުގައި ހެދޭ ގަހެއްގެ އޮށެވެ. އަދި "ސަންގްރީ" އަކީ ތޮޅިއެކެވެ. މި ދޭތި ހިއްކައިގެން ގިނަ ދުވަހު ބަހައްޓައެވެ. އަދި ކައްކާއިރު ޔޯގަޓާއި މީރުވަސްދުވާ ހަވާދު އަޅައިގެން ތައްޔާރުކުރާ މި ކެއުމަކީ، ރޮށި ނުވަތަ ބާޖުރާ ރޮއްޓާއެކު ކާން ވަރަށް މީރު އެއްޗެކެވެ.
ޝާހީ ތާލީގެ ތަޖުރިބާ
ރާޖަސްތާނުގެ ކެއުމެއްގެ އެންމެ ފުރިހަމަ ތަޖުރިބާ ކުރެވޭނީ "ތާލީ" އެއް އޯޑަރު ކޮށްގެންނެވެ. މިއީ ބޮޑު ތަބަކެއްގައި، ކުދިކުދި ގިނަ ބޯތަށިތަކެއް ހިމަނައިގެން ގެންނަ ކެއުމެކެވެ. މީގައި މަތީގައި ބަޔާންކުރެވުނު ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ އިތުރުން، އަދި ފޮނި ކެއުންތައް (މިސާލަކަށް ގެވަރ ނުވަތަ މާލްޕުއާ) ހިމެނެއެވެ.
ރާޖަސްތާނުގެ ކެއުންތަކަކީ އެތަނުގެ ހަނގުރާމަވެރި ތާރީހާއި، ގުދުރަތީ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލައި ދިރިއުޅުން އާރާސްތުކުރި ގޮތުގެ ވާހަކައެވެ. ތެޔޮ ގިނަ ކަމަށް ހީވިޔަސް، އެއް ފަހަރު ނަމަވެސް މި ޝާހީ ރަހަތައް ތަޖުރިބާކޮށްލުމަކީ ދަތުރުގެ އެންމެ މުހިންމު ހަނދާނަށް ވާނެއެވެ.