އިންސާނީ މުޖުތަމަޢެއްގެ ބަދަހިކަމާއި އަމާންކަން ބިނާވެފައިވަނީ އެކަކު އަނެކަކަށް ކުރާ އިހްތިރާމާއި ބަހައްޓާ ރީތި އަދަބު އަޚްލާޤުގެ މައްޗަށެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ޒަމާނުއްސުރެ "އަދަބުވެރިކަމާއި މަދަނީކަމުގެ" ނަމޫނާ ދެއްކި ޤައުމެކެވެ. ނަމަވެސް، ހިތާމައާއެކު ފާހަގަކުރަންޖެހެނީ، މިއަދުގެ މުޖުތަމަޢުން މި މާތް ސިފަ މަޑުމަޑުން ފުހެވެމުންދާކަމެވެ.
ޢަދަބު އިހްތިރާމަކީ ހަމައެކަނި ބުނެލާ ބަހެއް ނޫނެވެ. އެއީ އުޅުމާއި ގުޅުމުން ފެންނަންޖެހޭ ކަމެކެވެ. މީގެ އަހަރުތަކެއް ކުރިއަށް ބަލާއިރު، މަގުމަތިން ބައްދަލުވާ އިސްރަށްވެހިންނަށާއި، އުނގަންނައިދޭ މުދައްރިސުންނަށާއި، މައިންބަފައިންނަށް އޮންނަ ޤަދަރާއި އިހްތިރާމަކީ އިންތިހާއަށް ބޮޑު އެއްޗެކެވެ. ނަމަވެސް، މިއަދު ފެންނަނީ ތަފާތު މަންޒަރެކެވެ. ބޮޑެތި މީހުންނާ މުޚާތަބުކުރާއިރު ބޭނުންކުރާ ބަސްމަގު ހަރުކަށިވެ، "ލައްބަ" އާއި "އަހަރެން" ފަދަ ރީތި ބަސްތައް ބަހަވީ ގޮތުންނާއި އަމަލީ ގޮތުން އުވިގެންދާ ފަދައެވެ.
މި ބަދަލު އަންނަން ދިމާވި މައިގަނޑު އެއް ސަބަބަކީ ހުޅަނގުގެ ސަގާފަތަށް ހުޅުވިފައިވާ މިންވަރު ބޮޑުވުމާއި، ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ނުފޫޒެވެ. މިނިވަންކަމުގެ ނަމުގައި ކޮންމެ މީހަކަށް ކޮންމެ އެއްޗެއް ބުނެވިދާނެ ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވުމުގެ ނަތީޖާއަކީ، އެހެން މީހުންގެ އިޙްސާސްތަކާއި ކަރާމާތަށް އުނިކަން އަންނަ ފަދަ ގޮތްގޮތަށް އަމަލުކުރުމެވެ. ޚާއްޞަކޮށް، އިންޓަނެޓުގެ ޕްލެޓްފޯމްތަކުގައި މީހުންގެ އަބުރާ ބެހުމާއި، ފުރައްސާރަކުރުން މިއަދު މިވަނީ އާދައިގެ ކަމަކަށް ވެފައެވެ.
އިސްލާމްދީނަކީ އަދަބު އަޚްލާޤަށް އެންމެ ބޮޑަށް ބާރުއަޅާ ދީނެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވާ ބަހެއްގެ މާނައިގައިވެއެވެ. "ތިމަންކަލޭގެފާނު ފޮނުއްވުނީ މާތް އަޚްލާޤު ފުރިހަމަކުރެއްވުމަށްޓަކައެވެ." އެހެންކަމުން، މުސްލިމް މުޖުތަމަޢެއްގެ ގޮތުގައި ތިބެ، އަދަބު އިހްތިރާމް ކުޑަވުމަކީ ދީނީ ގޮތުން ބެލިޔަސް ވަރަށް ބޮޑު އުނިކަމެކެވެ. ކުޑަކުދިންނަށް އޯގާތެރިވުމާއި، ބޮޑެތި މީހުންނަށް އިހްތިރާމްކުރުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ތަރުބިއްޔަތުގެ ބިންގާ ކަމުގައި ވާންޖެހެއެވެ.
މިކަން އިޞްލާޙުކުރުމަށްޓަކައި އެންމެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅު އަޅަންޖެހެނީ ގޭތެރެއިންނެވެ. މައިންބަފައިންނަކީ ދަރިންނަށް ދައްކާ ރީތި ނަމޫނާއަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. ސްކޫލްތަކުގެ މަންހަޖުގެ ތެރެއިންވެސް ހަމައެކަނި ފޮތުން ކިޔަވައިދިނުމުގެ ބަދަލުގައި، އަމަލީ ގޮތުން އަދަބުވެރިކަން ދަސްކޮށްދިނުން މުހިންމެވެ.
އަދަބު އިހްތިރާމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ ރޫޙެވެ. އެ ރޫޙު ފުހެވިގެން ހިނގައްޖެނަމަ، މުޅި މުޖުތަމަޢު ބަލިކަށިވެ، ބައިބައިވުން އުފެދޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން، ފުހެވެމުންދާ މި މާތް ސިފަ އަލުން ދިރުވައި އާލާކުރުމަކީ މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން ކޮންމެ މީހެއްގެ މައްޗަށް އޮތް ޤައުމީ އަދި ދީނީ ވާޖިބެކެވެ.