މެނިންޖައިޓިސްއަކީ ސިކުނޑިއާއި ބުރަކަށީގެ ނާރުގެ ވަށައިގެންވާ ރައްކާތެރި ފަށަލަތައް ދުޅަވުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ، ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި ސިއްހީ ބޮޑު ނުރައްކަލެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ ބައްޔެކެވެ. މި ބައްޔަށް ސިކުނޑު ދުޅަވުމޭވެސް ކިޔައި އުޅެއެވެ. މި ބަލި ޖެހެނީ ބެކްޓީރިއާ، ވައިރަސް، ފަންގަސް ނުވަތަ ޕެރަސައިޓްސްގެ ސަބަބުންނެވެ. މީގެ ތެރެއިން ބެކްޓީރިއާގެ ސަބަބުން ޖެހޭ މެނިންޖައިޓިސްއަކީ، އޭގެ ސަބަބުން މަރުވުމާއި ދާއިމީ ނުކުޅެދުންތެރިކަން މެދުވެރިވާ މިންވަރު މަތިކަމުން އެންމެ ނުރައްކާތެރި ބާވަތެވެ. ފައިދާހުރި ވެކްސިނާއި ފަރުވާ ލިބެން ހުރި ނަމަވެސް، މުޅި ދުނިޔޭގައިވެސް މި ބަލީގެ ސަބަބުން ގިނަ ބަޔަކު ބަލިވެ، މަރުވަމުންދާއިރު، މީގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ކުޑަކުދިންނެވެ.
ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމްއިއްޔާ އިން ވަނީ "2030 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް މެނިންޖައިޓިސް ބަލިކުރުން" ގެ ނަމުގައި ހާއްސަ މަގުޗާޓެއް އެކުލަވާލާފައެވެ. މި މަސައްކަތުގެ މައިގަނޑު މަގުސަދަކީ ބެކްޓީރިއަލް މެނިންޖައިޓިސް ބަލިމަޑުކަން ފެތުރުން ހުއްޓުވައި، މި ބަލީގައި މަރުވާ މީހުންގެ އަދަދު 70 އިންސައްތައަށް ދަށްކުރުމެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ސަރަހައްދުތަކެއްގައި ބަލި ދެނެގަތުމާއި، ފަރުވާ ދިނުމާއި، އަދި ބަލިމީހުންނަށް އަޅާލުން ހަރުދަނާކުރުމަށްޓަކައި، ސައިންޓިފިކް ހޯދުންތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްފައިވާ އުސޫލުތައް މިއިސްލާމީ މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ.
ހާވަޑް ހެލްތު ޕަބްލިޝިންގްއިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، މި ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ފެންނަ ހިސާބުން ފެށިގެން އަވަހަށް ބަލި ދެނެގަނެ ފަރުވާ ފެށުމަކީ ފުރާނަ ސަލާމަތްކުރުމަށް ކޮންމެހެން މުހިންމު ކަމެކެވެ. ބަލީގެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހުން އައުން، ބޮލުގައި ރިއްސުން އަދި ކަރު ހަރުވުން ހިމެނެއެވެ. ބެކްޓީރިއާގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބާވަތްތައް މަދު ގަޑިއިރުތަކެއްގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ގޯސްވެ، ނުރައްކާތެރި ހާލަތަކަށް ދެއެވެ. މި ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށް އެންމެ ފައިދާހުރި އެއް ގޮތަކީ 'ނައިސީރިއާ މެނިންޖިޓައިޑިސް އަދި 'ސްޓްރެޕްޓޮކޮކަސް ނިއުމޯނިއޭ' ފަދަ ޖަރާސީމުތަކާ ދެކޮޅަށް ވެކްސިން ޖެހުމެވެ.
ފަހުގެ އެކަޑަމިކް ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ބަލި އަވަހަށް ދެނެގަތުމާއި ފަރުވާގެ ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުމުގައި އަދިވެސް ގޮންޖެހުންތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. އެހެންކަމުން، ޒަމާނީ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ބަލި ދެނެގަތުމާއި، 'މެޝިން ލާނިންގ' ފަދަ ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެން ކްލިނިކަލް މާހައުލުތަކުގައި މެނިންޖައިޓިސް މާ ފުރިހަމައަށް ދެނެގަނެވޭނެ ގޮތްތަކާ ބެހޭ ދިރާސާތައް މިހާރު ދަނީ ކުރެވެމުންނެވެ.
މެނިންޖައިޓިސްއަކީ ސިކުނޑިއާއި ބުރަކަށީގެ ނާރުގެ ވަށައިގެންވާ ރައްކާތެރި ފަށަލަތައް ދުޅަވުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ، ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި ސިއްހީ ބޮޑު ނުރައްކަލެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ ބައްޔެކެވެ. މި ބަލި ޖެހެނީ ބެކްޓީރިއާ، ވައިރަސް، ފަންގަސް ނުވަތަ ޕެރަސައިޓްސްގެ ސަބަބުންނެވެ. މީގެ ތެރެއިން ބެކްޓީރިއާގެ ސަބަބުން ޖެހޭ މެނިންޖައިޓިސްއަކީ، އޭގެ ސަބަބުން މަރުވުމާއި ދާއިމީ ނުކުޅެދުންތެރިކަން މެދުވެރިވާ މިންވަރު މަތިކަމުން އެންމެ ނުރައްކާތެރި ބާވަތެވެ. ފައިދާހުރި ވެކްސިނާއި ފަރުވާ ލިބެން ހުރި ނަމަވެސް، މުޅި ދުނިޔޭގައިވެސް މި ބަލީގެ ސަބަބުން ގިނަ ބަޔަކު ބަލިވެ، މަރުވަމުންދާއިރު، މީގެ ތެރޭގައި ގިނައީ ކުޑަކުދިންނެވެ.
ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމްއިއްޔާ އިން ވަނީ "2030 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް މެނިންޖައިޓިސް ބަލިކުރުން" ގެ ނަމުގައި ހާއްސަ މަގުޗާޓެއް އެކުލަވާލާފައެވެ. މި މަސައްކަތުގެ މައިގަނޑު މަގުސަދަކީ ބެކްޓީރިއަލް މެނިންޖައިޓިސް ބަލިމަޑުކަން ފެތުރުން ހުއްޓުވައި، މި ބަލީގައި މަރުވާ މީހުންގެ އަދަދު 70 އިންސައްތައަށް ދަށްކުރުމެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ސަރަހައްދުތަކެއްގައި ބަލި ދެނެގަތުމާއި، ފަރުވާ ދިނުމާއި، އަދި ބަލިމީހުންނަށް އަޅާލުން ހަރުދަނާކުރުމަށްޓަކައި، ސައިންޓިފިކް ހޯދުންތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްފައިވާ އުސޫލުތައް މިއިސްލާމީ މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެއެވެ.
ހާވަޑް ހެލްތު ޕަބްލިޝިންގްއިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، މި ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ފެންނަ ހިސާބުން ފެށިގެން އަވަހަށް ބަލި ދެނެގަނެ ފަރުވާ ފެށުމަކީ ފުރާނަ ސަލާމަތްކުރުމަށް ކޮންމެހެން މުހިންމު ކަމެކެވެ. ބަލީގެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހުން އައުން، ބޮލުގައި ރިއްސުން އަދި ކަރު ހަރުވުން ހިމެނެއެވެ. ބެކްޓީރިއާގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބާވަތްތައް މަދު ގަޑިއިރުތަކެއްގެ ތެރޭގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ގޯސްވެ، ނުރައްކާތެރި ހާލަތަކަށް ދެއެވެ. މި ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށް އެންމެ ފައިދާހުރި އެއް ގޮތަކީ 'ނައިސީރިއާ މެނިންޖިޓައިޑިސް އަދި 'ސްޓްރެޕްޓޮކޮކަސް ނިއުމޯނިއޭ' ފަދަ ޖަރާސީމުތަކާ ދެކޮޅަށް ވެކްސިން ޖެހުމެވެ.
ފަހުގެ އެކަޑަމިކް ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ބަލި އަވަހަށް ދެނެގަތުމާއި ފަރުވާގެ ނިޒާމު ހަރުދަނާކުރުމުގައި އަދިވެސް ގޮންޖެހުންތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ. އެހެންކަމުން، ޒަމާނީ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ބަލި ދެނެގަތުމާއި، 'މެޝިން ލާނިންގ' ފަދަ ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެން ކްލިނިކަލް މާހައުލުތަކުގައި މެނިންޖައިޓިސް މާ ފުރިހަމައަށް ދެނެގަނެވޭނެ ގޮތްތަކާ ބެހޭ ދިރާސާތައް މިހާރު ދަނީ ކުރެވެމުންނެވެ.
ރެފަރެންސް: ހާވަޑް ހެލްތު ޕަބްލިޝިންގްއިން