ކޮންމެ މުޖުތަމަޢެއްގައި ވެސް އަދި ކޮންމެ ދީނެއްގައި ވެސް މައިންބަފައިންނަކީ އިންސާނާގެ ދިރިއުޅުމުގެ ބިންގާ ކަމުގައި ބަލައެވެ. ޚާއްޞަކޮށް އިސްލާމްދީނުގައި މަންމަގެ މަޤާމަކީ ނުހަނު މަތިވެރި މަޤާމެކެވެ. ރަސޫލާ ގެ މަތިވެރި އިރުޝާދުފުޅެއްގައިވާ ފަދައިން، ސުވަރުގެވަނީ މަންމަގެ ފައިތިލަދަށުގައެވެ. މިއީ މަންމަގެ ދަރަޖަ އުފުލައި، އެކަމަނާއަށް އިޙްތިރާމާއި، އޯގާތެރިކަމާއި، އަޅާލުން ދިނުމުގެ މުހިންމުކަން ހާމަކޮށްދޭ ދީނީ އަދި ރޫޙާނީ ބިންގަލެކެވެ.
ޙަޤީޤަތަށް ބަލާއިރު، މަންމައެއްގެ ދައުރު ފެށެނީ ދަރިފުޅު ދުނިޔެއަށް އައުމުގެ މާ ކުރިންނެވެ. މާބަނޑު ދުވަސްވަރުގެ އުނދަގޫތަކާއި، ހަށިގަނޑަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި، ޞިއްޙީ ނުރައްކާތަކަކީ ކޮންމެ މަންމައަކު އުފުލާ ބުރަ ތަޙައްމަލުތަކެކެވެ. ވިހެއުމުގެ ނުރައްކާތެރި މަރުޙަލާއަށްފަހު، އެތައް އަހަރެއްގެ ވަގުތާއި، ލޯތްބާއި، އަޅާލުން ދަރިފުޅަށްޓަކައި ހޭދަކުރެއެވެ. މިއީ ގިނަ ފަހަރަށް އެއްވެސް އުޖޫރައަކާ ނުލައި، އަދި ބައެއް ފަހަރު އެކަމުގެ އަގު ވަޒަންނުކުރެވޭ ހާލަތުގައި ކުރެވޭ މަތިވެރި މަސައްކަތެކެވެ.
އަބޫ ހުބައިރާ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހުގެ ކިބައިން ރިވާވެގެންވެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. މީހަކު ރަސޫލާ ﷺ ގެ އަރިހަށް އައިސް ދެންނެވިއެވެ.
"އޭ ﷲ ގެ ރަސޫލާއެވެ! މީސްތަކުންގެ ތެރެއިން އަޅުގަނޑު އެންމެ ހެޔޮކޮށް ހިތުން އައުލާކަން ބޮޑީ ކާކަށްތޯއެވެ؟" ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. "ކަލޭގެ މަންމައަށެވެ." އޭނާ ދެންނެވިއެވެ. "ދެން ކާކަށްތޯއެވެ؟" ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. "ކަލޭގެ މަންމައަށެވެ." އޭނާ ދެންނެވިއެވެ. "ދެން ކާކަށްތޯއެވެ؟" ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. "ކަލޭގެ މަންމައަށެވެ." އޭނާ ދެންނެވިއެވެ. "ދެން ކާކަށްތޯއެވެ؟" ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. "ދެން ކަލޭގެ ބައްޕައަށެވެ."
(ރިވާކުރެއްވީ: ބުޚާރީ އަދި މުސްލިމް)
މިހާ މަތިވެރި ޤުރުބާނީތަކެއް ވީ ނަމަވެސް، މިއަދު ގިނަ މައިންބަފައިންނަށް ދަރިންގެ ފަރާތުން ނަފްސާނީ ގޮތުންނާއި އިޙްސާސީ ގޮތުން ބޮޑެތި އަނިޔާތަކެއް ލިބެމުންދެއެވެ. މި އަނިޔާއަކީ ހަމައެކަނި ޖިސްމާނީ އަނިޔާއެއް ނޫނެވެ. ދަށްކޮށްލާފައި ވާހަކަދެއްކުމާއި، ބަސްމަގު ހަރުކަށިވުމާއި، އިހުމާލުވުމާއި، އެކަނިވެރިކޮށްލުމަކީ މައިންބަފައިންގެ ހިތް ފަޅައިގެންދާ ފަދަ ކަންކަމެވެ. ނަފްސާނީ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ގާތް މީހުންގެ ފަރާތުން ލިބޭ ބަހުގެ ހަމަލާތަކާއި އަޅާނުލުމަކީ ޖިސްމާނީ އަނިޔާއާ އެއްވަރުގެ، ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބޭ ކަމެކެވެ.
މައިންބަފައިންނަކީ ފުރިހަމަ ބައެއް ނޫނެވެ. އެއީ ވެސް އިންސާނުންނެވެ. އެމީހުންގެ ކިބައިގައި ވެސް އުނިކަންކަން ހުންނާނެއެވެ. ނަމަވެސް، ގިނަ މައިންބަފައިން ދަރިންނަށްޓަކައި ވާ ޤުރުބާނީއަކީ އެއްވެސް ޝައްކެއް އޮތް ކަމެއް ނޫނެވެ. ކާންބޯންދީ، ތަޢުލީމު އުނގަންނައިދީ، ރައްކާތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި އެމީހުން އަމިއްލަ ނަފްސަށްވުރެ ދަރިން އިސްކުރެއެވެ.
ޒަމާނީ ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއާއި، މާލީ ދަތިކަމާއި، ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ނުފޫޒުގެ ސަބަބުން މިއަދު މައިންބަފައިންނާއި ދަރިންގެ ދެމެދުގައި އޮންނަ ގުޅުން ދަނީ ހީނަރުވަމުންނެވެ. އަމިއްލަ އެދުން އިސްކުރުމުގެ ސަބަބުން މައިންބަފައިންނާ މެދު ހަރުކަށިކޮށް ކަންތައް ކުރުމަކީ އާދައިގެ ކަމަކަށް ބައެއް މީހުންނަށް މިއަދު ވަނީ ވެފައެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ އެއްވެސް ހާލެއްގައި ދިރިއުޅުމުގެ އަޞްލު ބަދަލުކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
މުޢާވިޔަތު ބިން ޖާހިމާ އައްސުލަމީ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހު، ރަސޫލާ ﷺ ގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެން ޖިހާދަށް ވަޑައިގަތުމަށް އިޒުނައަށް އެދިވަޑައިގަތުމުން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
"ކަލޭގެ މަންމަ ދުނިޔޭގައި އެބަހުރި ހެއްޔެވެ؟" އެކަލޭގެފާނު "އާދޭހޭ" ދެންނެވުމުން ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. "އެކަމަނާގެ ފައިތިލަ ދަށުގައި ދެމިހުންނާށެވެ. ފަހެ، ސުވަރުގެ ވަނީ އެތާނގައެވެ." (އެބަހީ: މަންމައަށް ޚިދުމަތް ކުރުމުގައި ދެމިހުންނާށެވެ).
(ރިވާކުރެއްވީ: އައްނަސާއީ)
މައިންބަފައިންނަކީ ދިރިއުޅުމުގެ ބަރަކާތެކެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ބުނެލާ ރީތި ބަހެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޙަޤީޤަތެވެ. އެމީހުންނާ ނުލައި އަޅުގަނޑުމެންގެ ފެށުމެއް ނެތެވެ. ތަރުބިއްޔަތެއް ނެތެވެ. އެހެންކަމުން، މައިންބަފައިންނަށް އިޙްތިރާމް ކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ދީނީ ވާޖިބެއް ނޫނެވެ. އެއީ އިންސާނިއްޔަތުކަމުގެ ބިންގަލެވެ. އެމީހުން ކޮށްދިން ޚިދުމަތަކީ ދުވަހަކުވެސް ބަދަލު ނުކުރެވޭނެ، އަދި އަގު އަދާނުކުރެވޭނެ މަތިވެރި އަމަލެކެވެ.
ރިފަރެންސް: ސުނަން އައްނަސާއީ - މައިންގެ މަތިވެރިކަމާއި ދަރަޖައާ ބެހޭ ޙަދީޘް.