ކީރިތި ޤުރުއާނަކީ އިންސާނިއްޔަތަށް ބާވައިލެއްވުނު އެންމެ މަތިވެރި ހިދާޔަތެވެ. އެ ފޮތުގައިވާ ކޮންމެ އާޔަތަކީވެސް އޭގައި ފުން މާނަތަކާއި، ދިރިއުޅުމުގެ ސީދާ މަގު ދައްކައިދޭ އަލިގަދަ ނޫރެކެވެ.
ސޫރަތުލް ޔޫސުފްގެ އެންމެ ފަހު އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަހީކުރައްވާފައިވެއެވެ. ﴿111﴾ لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّأُولِي الْأَلْبَابِ ۗ مَا كَانَ حَدِيثًا يُفْتَرَىٰ وَلَٰكِن تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيلَ كُلِّ شَيْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ. މާނައީ: ހަމަކަށަވަރުން، އެއުރެންގެ ވާހަކަތަކުގައި، ބުއްދީގެ أهل ވެރިންނަށް عبرة އެއް ވާކަން ކަށަވަރެވެ. އެ قرآن އަކީ، ހަދައިގެން އުފެއްދޭ ވާހަކަތަކެއްނޫނެވެ. އެހެނެއްކަމަކު، އެއީ އޭގެކުރިން ބާވައިލެއްވި ފޮތްތައް ތެދުކުރާ، އަދި ހުރިހާކަމެއް تفصيل ކޮށްދޭ، އަދި إيمان ވާ ބަޔަކަށް هداية އެއް ކަމުގައްޔާއި، رحمة އެއް ކަމުގައިވާ ފޮތެވެ. (ޔޫސުފް 111 ވަނަ އާޔަތް)
މި މަތިވެރި އާޔަތް ތިލާވަތުވެގެން މި އަންނަނީ ޔޫސުފްގެފާނުގެ މުޅި ސިޔަރަތު ބަޔާންކުރައްވައި ނިންމަވާލައްވަމުންނެވެ. މި އާޔަތުން އެނގިގެންދަނީ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައިވާ ވާހަކަތަކަކީ ހަމައެކަނި މުނިފޫހިފިލުވުމަށް ކިޔައިދެވޭ ވާހަކަތަކެއް ނޫން ކަމެވެ. އެއީ ހިކުމަތާއި އިބުރަތުން ފުރިގެންވާ ހަގީގީ ހާދިސާތަކެކެވެ. އަދި މި ފޮތަކީ އިންސާނަކު އަމިއްލައަށް ހަދައިގެން އުޅޭ ފޮތެއް ނޫންކަމާއި، މީގެ ކުރިން ބާވައިލެއްވުނު ތައުރާތާއި އިންޖީލުގެ އަސްލު ދަރުސްތައް ތަސްދީގުކުރާ، ކަންކަމުގެ ތަފްސީލު ބަޔާންކޮށްދޭ އިލާހީ ވަހީއެއްކަން މި އާޔަތުން ކަށަވަރުކޮށްދެއެވެ.
މި އާޔަތުގެ މައިގަނޑު އެއް އިރުޝާދަކީ "ވިސްނާ ފިކުރުކުރުން" ނުވަތަ ރިފްލެކްޝަނެވެ. މާތް ﷲ މި އާޔަތުގައި މުޙާތަބު ކުރައްވަނީ "ބުއްދީގެ އަހުލުވެރިންނަށެވެ." އޭގެ މާނައަކީ ކަންކަމުގެ ފުންމިނަށް ބަލައި، ތާރީޚީ ހާދިސާތަކުން ދަރުސްތައް ލިބިގަންނަ މީހުންނެވެ. މިސާލަކަށް ޔޫސުފްގެފާނުގެ ވާހަކައިން އެކަލޭގެފާނު އުފުއްލެވި ތަކުލީފާއި، ދެއްކެވި ކެތްތެރިކަމާއި، އަދި ބޭފުޅުންނަށް މާފުކުރެއްވި މަތިވެރި ސިފައަކީ ހުރިހާ ޒަމާނަކަށްވެސް ފެތޭ އަގުހުރި ފިލާވަޅުތަކެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، ޤުރުއާނުގެ ހަގީގީ މަގްސަދަކީ މުއުމިނުންނަށް އޮތް ހިދާޔަތަކާއި ރަހުމަތެއްކަން މި އާޔަތުން ހަނދާންކޮށްދެއެވެ.
ޢަމަލީ ދިރިއުޅުމަށް ބަލާއިރު، މި އާޔަތުން ލިބޭ ފިލާވަޅުތަކުގެ ބޭނުން އިންތިހާއަށް ބޮޑެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސުގެ ކުރިއެރުމަށްޓަކައި، މާޒީގެ ހާދިސާތަކާ މެދު ފިކުރުކުރުމުން މިހާރު ދިމާވާ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލާނެ ހިތްވަރު ލިބިގެންދެއެވެ. މުޖުތަމައެއްގެ ނިސްބަތުން ބަލާއިރު، ތާރީޚުން އިބުރަތް ހާސިލުކުރުމަކީ ބޮޑާކަމާއި، ހިޔާނާތާއި އަދި އަނިޔާވެރިކަން ފަދަ ނުރައްކާތެރި ކުށްތައް ތަކުރާރުވިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓޭނެ ކަމެކެވެ. މިއީ އިޖުތިމާއީ އަދާލަތު ގާއިމުކުރުމަށް އޮތް ބާރެކެވެ.
ރޫހާނީ ގޮތުން ބަލާއިރު، މި އާޔަތުން ހަނދާންކޮށްދެނީ މާތް ﷲ ގެ ހިދާޔަތަކީ ހުރިހާ ޒަމާނެއްގައިވެސް އެއްގޮތަކަށް ދެމިގެންވާ އެއްޗެއް ކަމެވެ. އިހުގެ ނަބީބޭކަލުންގެ ވާހަކަތަކާއި ކީރިތި ޤުރުއާނުގައިވާ ދަރުސްތައް ވަނީ އެއް ފަށަކުން ގުޅިލާމެހިފައެވެ. އެހެންކަމުން، ކީރިތި ޤުރުއާނަކީ ހަމައެކަނި ކިޔަވާލަން އޮތް ފޮތެއްގެ ބަދަލުގައި، އެއީ ވިސްނާ ފިކުރުކުރާ ކޮންމެ މީހަކަށް ދިރިއުޅުމުގެ ހުރިހާ މައިދާނެއްގައި މަގުދައްކައިދޭ، އަދި މާތް ﷲ ގެ ރަހުމަތް ލިބިދޭ މަތިވެރި ދަސްތޫރެކެވެ.
ހަވާލާ: ޑރ. ޔާސިރް ޣާޒީގެ ދަރުހަކުން 2023