ރަމަޟާން މަހު ރޯދަ ހިފުމަކީ އިސްލާމްދީނުގެ ފަސް ރުކުނުގެ ތެރެއިން އެއް ރުކުނެވެ. މިއީ މުސްލިމުންގެ އީމާންތެރިކަން ވަރުގަދަކޮށް، ﷲ އަށް ކިޔަމަންތެރިކަން އަދާކުރުމަށްޓަކައި ކުރެވޭ ރޫޙާނީ އަޅުކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، އިސްލާމްދީނަކީ ރަޙުމާއި އޯގާތެރިކަމުގެ ދީނެވެ. އިންސާނުންގެ ނިކަމެތިކަމާއި، ޞިއްޙީ ހާލަތްތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، އަޅުކަންތައް އަދާކުރުމުގައި ލުއިފަސޭހަ ގޮތްތަކެއް ވަނީ ކަނޑައަޅުއްވާފައެވެ. މިގޮތުން މާބަނޑު މީހުންނާއި ކިރުދޭ މައިންނަށް ރޯދަ ނުހިފުމުގެ އިޚްތިޔާރު ދެއްވާފައިވަނީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގެ މަތިވެރި އުޞޫލުތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ.
ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި މާބަނޑު މީހުން ނުވަތަ ކިރުދޭ މައިންގެ ނަން ވަކިން ޞަރީޙަކޮށް ޛިކުރުކުރައްވާފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް، ރޯދައިގެ އަޅުކަމުގައި ލުއިދެއްވާފައިވާ މީހުންގެ ޢާންމު އުޞޫލުތައް ބަޔާންކުރައްވާފައިވެއެވެ. ސޫރަތުލް ބަޤަރާގެ 184 ވަނަ އާޔަތުގައި ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވަނީ، ބަލިމީހުންނާއި ދަތުރުވެރިންނަށް އެހެން ދުވަސްތަކެއްގައި ރޯދަ ފުރިހަމަކުރެވިދާނެ ކަމަށެވެ. އަދި އުނދަގުލާއެކު ރޯދަހިފޭ މީހުންނަށް ފިދްޔަ ދިނުމުގެ އިޚްތިޔާރު އޮތްކަންވެސް ބަޔާންކުރައްވާފައިވެއެވެ. ޢިލްމުވެރިން ބަޔާންކުރައްވާ ގޮތުގައި، މާބަނޑު މީހުންނާއި ކިރުދޭ މައިންނަކީ އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ނުވަތަ ދަރިފުޅަށް ގެއްލުމެއް ވެދާނެކަމުގެ ބިރު އޮތްނަމަ، ބަލިމީހުންގެ ޙުކުމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭނެ ބައެކެވެ.
އިސްލާމްދީނުގައި އަޅުކަންތައް ޝަރުޢުކުރައްވާފައިވަނީ އިންސާނުންނަށް ތަކުލީފަކަށް ވާގޮތަކަށް ނޫނެވެ. ސޫރަތުލް ބަޤަރާގެ 185 ވަނަ އާޔަތުގައި ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. "ﷲ އިރާދަކުރައްވަނީ ތިޔަބައިމީހުންނަށް ލުއިފަސޭހަ ގޮތްތަކެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުންނަށް އުނދަގޫ ގޮތްތަކަކަށް އެކަލާނގެ އިރާދައެއް ނުކުރައްވައެވެ." މިއީ އިސްލާމީ ފިޤުހުގައި ވަރަށް މުހިންމު ޤާއިދާއެކެވެ. މައިމީހާ ރޯދައަށް ހުރުމުގެ ސަބަބުން ބަނޑުގައިވާ ދަރިފުޅުގެ ހެދިބޮޑުވުމަށް ނުވަތަ ކިރުދޭ ދަރިފުޅަށް ބޭނުންވާ ކާނާ މަދުވެދާނެ ނަމަ، އެފަދަ ޙާލަތުގައި ރޯދަ ދޫކޮށްލުމަކީ ﷲ ދެއްވާފައިވާ ރަޙުމަތެކެވެ.
މީގެއިތުރުން، މައިމީހާގެ ޞިއްޙަތާއި ދަރިފުޅަށް ބޭނުންވާ އަޅާލުމުގެ މުހިންމުކަން ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ފާހަގަކުރައްވާފައިވެއެވެ. ސޫރަތުލް ބަޤަރާގެ 233 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައި ވަނީ، އެއްވެސް ނަފްސަކަށް އެ ނަފްސަކަށް ކުޅަދާނަވެގެންވާ މިންވަރަށް މެނުވީ ތަކުލީފެއް ނުޖައްސަވާކަމަށެވެ. މާބަނޑު ދުވަސްވަރާއި ގާތުން ދޭ ދުވަސްވަރަކީ ހަށިގަނޑަށް އިތުރު ހަކަތައާއި ކާނާ ބޭނުންވާ ދުވަސްވަރަކަށް ވާތީ، ރޯދަހިފުމުގެ ސަބަބުން ލިބިދާނެ ބޮޑު ތަކުލީފަކުން މައިމީހާ ސަލާމަތްކޮށްދެއްވުމަކީ ދީނުގެ ފުރިހަމަކަމެވެ.
ޢިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި މިކަމުގައި އޮތް އިޖުތިހާދުތަކަށް ބަލާއިރު، މައިމީހާ ނުވަތަ ދަރިފުޅުގެ ޞިއްޙަތަށް ނުރައްކާވާނަމަ ރޯދަ ދޫކޮށްލުން ހުއްދަވެގެންވެއެވެ. ބައެއް މަޛްހަބުތަކުގައި ފަހުން ރޯދަ ޤަޟާކުރުން ލާޒިމްވާއިރު، އަނެއްބައި ޙާލަތްތަކުގައި ފިދްޔަ ދިނުމުން ފުދޭނެ ކަމަށް ބަޔާންކުރައްވައެވެ. މީގެ މައިގަނޑު މަޤްޞަދަކީ އިންސާނާގެ ފުރާނައާއި ޞިއްޙަތު ރައްކާތެރިކުރުމެވެ.
މާބަނޑު މީހުންނާއި ކިރުދޭ މައިންނަށް ދެއްވާފައިވާ މި ލުޔަކީ އިސްލާމްދީނުގެ މެދުމިނުގެ އުޞޫލާއި، އިންސާނިއްޔަތަށް އޮތް އޯގާތެރިކަން ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ﷲ އަށް އަޅުކަންކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ރޯދަހިފުމެއް ނޫނެވެ. ދީނުގައި ދެއްވާފައިވާ ލުއިތަކުގެ ބޭނުން ހިފައި، އަމިއްލަ ނަފްސާއި ދަރިފުޅުގެ ޞިއްޙަތަށް ރައްކާތެރިވުމަކީވެސް ﷲ ގެ އަމުރުފުޅަށް ކިޔަމަންތެރިވުމުގެ ގޮތުން ކުރެވޭ އަޅުކަމެކެވެ.
ހަވާލާ: ޑރ. މުޙައްމަދު އަބޫ ލައިލާ (2024) - އަލް އަޒްހަރް ޔުނިވަސިޓީ