ދުނިޔެއަށް އަންނަމުންދާ ޓެކްނޮލޮޖީގެ އިންގިލާބާއެކު، ސްމާޓްފޯނަކީ މިއަދު އަހަރެމެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ މުހިންމު ބަޔަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ. ނަމަވެސް، ކުޑަކުދިންނަށް ސްމާޓްފޯނު ހޯދައިދޭންވީ ކޮން އުމުރެއްގައިތޯ ކުރެވޭ ބަހުސް މިއަދު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހޫނުވެފައެވެ. ތަފާތު އިލްމީ ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ކުޑަކުދިންނަށް މާ އަވަހަށް ފޯނު ހޯދައިދިނުމަކީ އެކުދިންގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ބޮޑެތި ނުރައްކާތަކެއް ކުރިމަތިވާ ކަމެކެވެ.
މީގެ ތެރެއިން "ސޭޕިއަން ލެބްސް" އިން ކުރިއަށްގެންދިޔަ "މެންޓަލް ހެލްތު މިލިއަން ޕްރޮޖެކްޓް" ފަދަ ބޮޑެތި ދިރާސާތަކުން ހާމަވާގޮތުގައި، އުމުރުން 13 އަހަރު ނުފުރެނީސް ފޯނު ގެންގުޅޭ ކުދިން ބޮޑެތިވަމުން އަންނައިރު ނަފްސާނީ ބަލިތަކަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ. މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ސޭޕިއަން ލެބްސްގެ ބާނީ ޓާރާ ތިއާގަރާޖަން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، ކުއްޖާގެ އުމުރުން ކިތަންމެ ހަގުކޮށް ފޯނު ލިބުނު ނަމަވެސް، އެކަމުގެ ސަބަބުން ދިރިއުޅުމުގެ ފަހުގެ މަރުހަލާތަކުގައި ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުސަތު އެތައް ގުނައަކަށް އިތުރުވެގެންދާ ކަމަށެވެ.
ފޯނު ގެންގުޅޭ އުމުރާއި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާ ހުރި ގުޅުމަކީ ވަރަށް ވަރުގަދަ ގުޅުމެކެވެ. އެއްލައްކައަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ބައިވެރިކޮށްގެން ހެދި ދިރާސާއަކުން ދައްކާގޮތުގައި، އުމުރުން 5 ނުވަތަ 6 އަހަރުގައި ފޯނު ލިބުނު ކުދިންގެ މެދުގައި އަމިއްލައަށް މަރުވުމުގެ ހިޔާލުތައް (ސުއިސައިޑަލް ތޯޓްސް) ހުރި މިންވަރު، ފުރާވަރުގެ އުމުރުގައި ފޯނު ލިބުނު ކުދިންނަށްވުރެ އެތައް ގުނައަކަށް މައްޗެވެ. ޚާއްސަކޮށް އަންހެން ކުދިންގެ ތެރެއިން 5-6 އަހަރުގައި ފޯނު ލިބުނު ކުދިންގެ 48 އިންސައްތަ ކުދިންނަށް އަމިއްލައަށް މަރުވުމުގެ ހިޔާލުތައް އައިސްފައިވާއިރު، 13 އަހަރުގައި ފޯނު ލިބުނު ކުދިންގެ ތެރޭގައި މި ނިސްބަތް ހުރީ 28 އިންސައްތައިގައެވެ.
މީގެ އިތުރުން، މާ އަވަހަށް ފޯނު ބޭނުންކުރަން ފެށުމަކީ ހާސްކަމާއި މާޔޫސްކަން އިތުރުވާ ކަމެކެވެ. އަދި މިފަދަ ކުދިންގެ ކިބައިން ރުޅިގަދަވުމާއި، އިހުސާސްތައް ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވުމާއި، އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިތުބާރު ކުޑަވުން ފަދަ ކަންކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. އޭބީސީ ނިއުސްއިން ރިޕޯޓްކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ކުޑައިރު ފޯނު ބޭނުންކުރުމަކީ ފިރިހެން ކުދިންނާއި އަންހެން ކުދިންގެ ވެސް އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ ގަދަރާއި އިތުބާރު ދަށްވާ ކަމެކެވެ.
މި ނުރައްކާތައް ކުރިމަތިވާ މައިގަނޑު ސަބަބުތަކަށް ބަލާއިރު، ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ނުފޫޒު ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. އުމުރުން ހަގުއިރު ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭނުންކުރަން ފެށުމުން، ސައިބަރ ބުލީންގްއާއި، އެހެން މީހުންނާ އަމިއްލަ ނަފްސު އަޅާކިޔުމާއި، އަދި ނުރައްކާތެރި ކަންކަމަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެއެވެ. މިއީ ކުއްޖާގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިތުބާރު ގެއްލުވާލާ ކަމެކެވެ.
ހަމައެއާއެކު، ނިދުމުގެ އާދަތަކަށް އަންނަ ބަދަލަކީވެސް ބޮޑު މައްސަލައެކެވެ. ރޭގަނޑު ގިނަ ވަގުތު ފޯނު ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން ނިދި މަދުވެ، މީގެ ސަބަބުން ނަފްސާނީ ބަލިތަކަށް މަގުފަހިވެއެވެ. އަދި ފޯނަށް މާ ބޮޑަށް ދެވިހިފުމުގެ ސަބަބުން، އާއިލީ ގުޅުންތަކާއި މީހުންނާ ބައްދަލުވެ ދައްކާ ވާހަކަތައް މަދުވެ، އިޖުތިމާއީ ގޮތުން އެކަހެރިވާން މަގުފަހިވެއެވެ. ސިކުނޑީގެ ހެދިބޮޑުވުމުގެ މަރުހަލާގައި، ޚާއްސަކޮށް އިހުސާސްތައް ކޮންޓްރޯލްކުރަން ދަސްކުރާ އުމުރުގައި، ޑިޖިޓަލް ވަސީލަތްތަކަށް ހުށަހެޅުމަކީ ސިކުނޑީގެ ގުދުރަތީ ހެދިބޮޑުވުމަށް ހުރަސްއެޅޭ ކަމެކެވެ.
މި ދިރާސާތަކުން ލިބޭ ނަތީޖާތަކަކީ މުޅި މުޖުތަމައަށް އޮތް ވަރުގަދަ އިންޒާރެކެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ވަކިވަކި ކުދިންނަށް ކުރިމަތިވާ ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި، މިއީ މުޅި ޖީލަކަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއް ކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ބުނެއެވެ. އެހެންކަމުން، ކުޑަކުދިންނަށް ސްމާޓްފޯނު ހޯދައިދިނުން ފުރާވަރުގެ އުމުރަށް ލަސްކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އަދި ފޯނު ދިން ކަމުގައިވިޔަސް، ބެލެނިވެރިންގެ ފުރިހަމަ ބެލުމުގެ ދަށުން ބޭނުންކުރުމާއި، ޑިޖިޓަލް ލިޓްރަސީގެ ތައުލީމު ދިނުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.
ސްމާޓްފޯނަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ނަފްސާނީ ބަލިތައް އުފައްދާ އެއްޗެއް ނޫން ކަމުގައިވީ ނަމަވެސް، އެއްވެސް އުސޫލެއް ނެތި އުމުރުން ހަގުއިރު ފޯނަށް ހުށަހެޅުމަކީ ނަފްސާނީ ގޮތުން އެތައް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބޭ ކަމެއްކަން ސާބިތުވެއެވެ. ކުއްޖާގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި، އެކުދިންގެ އުމުރާއި ބޭނުންތަކަށް ރިއާޔަތްކޮށް، ޓެކްނޮލޮޖީއާ ރަހުމަތްތެރި ކުރުވުމަކީ މިއަދުގެ ބެލެނިވެރިންގެ ކޮނޑުގައި އެޅިފައިވާ ބޮޑު މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ.
ހަވާލާ: ސޭޕިއަން ލެބްސް (2025) - "މެންޓަލް ހެލްތު މިލިއަން ޕްރޮޖެކްޓް"